اخلاق معاشرت (۹)(به بهانه‌ی ماه مبارک رمضان) :: کیمیا

کیمیا

دغدغه‌هایی از جنس دین، فرهنگ، ادبیات و شاید هم کمی علم


کیمیا

دغدغه‌هایی از جنس دین، فرهنگ، ادبیات و شاید هم کمی علم

تاریخ امروز
کیمیا

سلام
۱. کیمیا -از سال ۱۳۸۴ تا حالا- دیگر تبدیل به مرجعی شده برای تمام کارهایی که در دنیای مجازی و بعضا غیرمجازی انجام می‌دهم که خیلی هم زیاد است. امیدوارم روز به روز بیشتر شود به همراه برکت.
۲. اگر دنبال چیز خاصی آمده‌اید، از قسمت موضوعات استفاده کنید؛ ضمنا از کلمات کلیدی یا همان تگ‌ها هم غافل نشوید. برای دسترسی به نام شاعران و دسته‌بندی اشعار آیینی از منوی بالای صفحه استفاده کنید.
۳. وجود شعر از شاعران مختلف در کیمیا -چه آیینی و چه غیر آن- لزوما به معنای تایید محتوا یا -احتمالا- گرایش فکری خاص شاعر نیست. اینجا در واقع دفتر شعر من است. سعی می‌کنم هر شعری که می‌خوانم را در آن ثبت کنم. در واقع این‌ها انتخاب‌های بنده نیست، فقط اشعاری است که می‌خوانم. سعیم بر این است که حتی‌المقدور شعرهایی که شاعرش ناشناس است را ثبت نکنم.
۴. اگر علاقه دارید شعرتان در کیمیا ثبت شود، بنده با افتخار در خدمتم؛ اثرتان را یا یک قطعه عکس از خودتان -جسارتا با حفظ شئونات- در اندازه‌ی ۱۵۰ در ۴۰۰ پیکسل به ایمیل kimia514@gmail.com یا آی‌دی تلگرامی @naser_doustali ارسال کنید.
فعلا همین
یاعلی

حمایت می‌کنیم
دنبال چی می‌گردید؟
پیگیر کیمیا باشید
بخش‌های ویژه
نیت کنید و هم بزنید
به کیمیا چه امتیازی می‌دهید؟
آخرین نظرات
  • ۱۱ آبان ۹۹، ۲۲:۴۷ - محمد مسلم نژاد
    موافقم
کپی‌رایت

اخلاق معاشرت (۹)(به بهانه‌ی ماه مبارک رمضان) اخلاق معاشرت (۹)(به بهانه‌ی ماه مبارک رمضان)

پنجشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۸۴، ۱۱:۵۱ ب.ظ

صله‌ی رحم

خویشاوندان، ارتباط خونى با هم دارند. شاخ و برگ‌هاى یک‏ درختند و گل‌هاى یک بوستان. پس، ارتباطشان هم طبیعى است و قطع ‏رابطه و رفت و آمد میان اقوام، عارضه‏‌اى ثانوى و یک بیمارى‏ اجتماعى و «آفت‏ خانوادگى‏» به حساب مى‌‏آید و اگر بى‌‏دلیل باشد، زشت و نارواست. اگر دلیلى هم داشته باشد، قابل رفع و شایسته‌ی تجدید رابطه است.

حضرت على (ع) مى‌‏فرماید: «صلة الرحم توجب المحبة‏»؛(۱) پیوند با خویشاوندان (صله‌ی رحم) محبت مى‏‌آورد.

روشن است که قطع این رابطه هم، سردى و کدورت و جدایى‏ دل‌ها را در پى دارد. در احادیث، از صله‌ی رحم به عنوان «محبوب‏‌کننده‌ی ‏انسان میان بستگان‏» یاد شده است: «صلة الرحم... محبتة فى الاهل».(۲)

سفارش اکید دین، بر این است که حتى با آنان که با شما بریده و قطع رابطه کرده‌‏اند، صله‌ی رحم و تجدید رابطه کنید (صل من قطعک) که‏ این، نوعى ایثار و گذشت فوق‌‏العاده مى‌‏طلبد.

محدوده‌ی این پیوند نیز گسترده است و هر بهانه را از دست انسان‏ مى‌‏گیرد. امام ‏صادق (ع) مى‌‏فرماید: «صل رحمک و لو بشربة من ماء»؛(۳) صله‌ی رحم کنید، هر چند در حد خوردن جرعه‌ی آبى باشد.

در حدیث معروف دیگرى آمده است: «صلوا ارحامکم و لو بالسلام‏»؛ هر چند با سلام گفتن، با خویشاوندان پیوند برقرار کنید.

آن‌چه گاهى مانع رفت و آمدهاى خانوادگى و دیدارهاى‏ خویشاوندان یا دوستان مى‌‏شود، توقعات بالا، هزینه و مخارج، معطلى‏ رفت و برگشت، وقت نداشتن افراد و... است. اما اگر به حداقل هم ‏راضى باشیم و لحظه‌‏اى نشستن و حالى پرسیدن و آبى و چایى خوردن‏ و برخاستن، یا از همان دم در، سلام کردن و جویاى حال شدن و برگشتن هم باشد، «صله‌ی رحم‏»ها بیشتر و ارتباط‌ها قوی‌تر خواهد گشت.

 

آثار و نتایج

این نوع پیوند، فواید بسیار و آثار دنیوى و اخروى فراوانى دارد که ‏از احادیث‏ بسیار آن، تنها به دو نمونه‌ی زیر، اکتفا مى‏‌کنیم:

حضرت امام باقر (ع) فرموده است: «صلة الارحام تزکى الاعمال و تنمى الاموال و تدفع البلوى و تیسر الحساب و تنسى‏ء فى الاجل‏»؛(۴) صله‌ی ارحام، «اعمال‏» را پاک، «اموال» را افزون، بلاها را دفع، حساب‏ را آسان مى‏‌کند و «اجل» را به تاخیر مى‏‌اندازد.

هم‌چنان که مى‌‏بینید، نتایج ‏یاد شده، برخى به امور دنیوى مربوط‏ است، برخى هم نتایج اخروى و پاداش‌هاى خدایى را نسبت‏ به این عمل، بازگو مى‏‌کند.

حدیث دیگر از امام صادق (ع) است: «صلة الارحام تحسن الخلق و تسمح الکف و تطیب النفس و تزید فى الرزق و تنسئ الاجل»؛(۵) صله‌ی رحم، اخلاق را نیکو، دست را بخشنده، دل و جان را خوش ‏مى‏‌سازد، رزق را مى‌‏افزاید و اجل و مرگ را به تاخیر مى‏‌اندازد.

این کار نیک و ساده، آن‏ قدر سازنده و مفید است و آن‌چنان مورد رضاى پروردگار، که گاهى تقدیر الهى به خاطر آن عوض مى‌‏شود و خداوند به پاداش این عمل نیکو، بر عمر کسى مى‏‌افزاید. در مقابل، قطع ‏رابطه‏‌ها و بریدن از خویشاوندان، به حدى شوم و نفرت‏بار و در نظرخداوند، ناپسند است که عمر را مى‌‏کاهد.

 

به این حدیث تکان‌‏دهنده توجه کنید:

امام صادق (ع) فرمود: «ما چیزى را جز «صله‌ی رحم» سراغ نداریم که عمر را زیاد کند، تا آن‌جا که گاهى تا زمان مرگ یک نفر، سه سال مانده است، ولى او اهل‏ صله‌ی رحم مى‏‌شود. آن‌گاه خداوند، سى سال بر عمرش مى‏‌افزاید و سى و سه سال ‏دیگر زنده مى‏‌ماند. و گاهى اجل کسى سى و سه سال است، به خاطر قطع رحم و گسستن رابطه‌‏هاى خویشاوندى، کاهش مى‌‏یابد و اجلش سر سه سال فرا مى‌‏رسد.»(۶)

 

مرز صله‌ی رحم

این ادب معاشرت، اختصاص به بستگان پاک و باتقوا و حزب‏‌اللهى هم ندارد.  یک وظیفه‌ی اخلاقى است، حتى نسبت ‏به آنان که اهل گناهند. چه بسا به برکت رفت و آمدهاى بستگان صالح، فاجران هم راه ‏صلاح پیش گیرند و تاثیر بپذیرند. گاهى ترک مراوده و رفت و آمد، سبب مى‏‌شود که بستگان معصیت‌‏کار، در گناه و بیراهه‌ی خود، بیشتر پیشروى کنند، ولى حفظ رابطه، جلوى بدتر شدن آنان را مى‏‌گیرد. دراین صورت، تکلیف، هم‌چنان نگهبانى از این خط ارتباط و پیوند خویشاوندى است.

یکى از شیعیان از امام صادق (ع) مى‌‏پرسد: برخى خویشاوندانم‏ خط و تفکر دیگرى دارند، غیر از فکر و مرامى که من دارم. آیا آنان بر من حقى دارند؟ حضرت فرمود: آرى، حق قرابت و خویشاوندى را چیزى قطع نمى‏‌کند. اگر با تو هم‌فکر و هم‌عقیده باشند، دو حق بر تو دارند: یکى حق خویشاوندى، دوم حق اسلام و مسلمانى.(۷)

حتى اگر بستگان، مایه‌ی آزار انسان را هم فراهم کنند، باز حق گسستن پیوند را نداریم. در حدیث آمده است:

مردى خدمت رسول خدا (ص) آمد و عرض کرد: یا رسول الله! من ‏خویشاوندانى دارم که من با آنان پیوند مى‏‌کنم و رابطه دارم، اما آنان آزارم مى‏‌دهند. تصمیم گرفته‌‏ام آنان را ترک کنم. حضرت رسول فرمود: آن‌گاه، خدا هم تو را ترک مى‌‏کند!... گفت: پس چه کنم؟ رسول خدا فرمود: به کسى که محرومت کرده، عطا کن، با کسى که از تو بریده، رابطه برقرار ساز، کسى که بر تو ستم کرده، از او درگذر. هر گاه چنین کردى، خداوند پشتیبان تو خواهد بود.(۸)

از على (ع) نقل شده که فرمود: «صلوا ارحامکم و ان قطعوکم»؛(۹) با خویشاوندانتان پیوند و رفت و آمد داشته باشید، هرچند آنان با شما قطع ‏رابطه کرده ‏باشند.

سنت «صله‌ی رحم‏»، از نیکوترین برنامه‏‌هاى دینى در حیطه‌ی معاشرت ‏است. گرچه شکل نوین زندگى و مشغله‏‌هاى زندگی‌هاى امروزى، گاهى‏ فرصت این برنامه را از انسان‌ها گرفته است،  ولى حفظ ارزش‌هاى دینى و سنت‌هاى سودمند و ریشه‏دار دینى، از عوامل تحکیم رابطه‌‏ها در خانواده‌‏ها است. به ویژه در مناسبت‌هاى ملى، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعى و مناسبى براى عمل به این «سنت دینى» است.

باشد که بر دستور العمل‌هاى مکتب در بعد اجتماعى و خانوادگى، وفادار بمانیم و صفاى زندگى را در سراب غربزدگى و تقلید از «فرهنگ‏ بیگانه» نبازیم.

 

پىنوشت‌ها:

۱) غررالحکم. 

۲) اصول کافى، ج‏۲، ص‏۱۵۱. 

۳) همان. 

۴) همان، ص۱۵۰. 

۵) همان، ص۱۵۰و ۱۵۱، حدیث ۶ و ۱۲.  

۶) همان، ص۱۵۲، حدیث ۱۷.   

۷) میزان ‏الحکمه، ج۴، ص۸۳.   

۸) بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۰۰.   

۹) همان، ص۹۲.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

هدایت به بالای صفحه